Eskişehir eski mekanlar denildiğinde bazıları çocukluk anılarını, bazıları ilk buluşmaları, bazıları ise şehrin yıllar önceki günlük hayatını hatırlıyor. Bugün yerinde olmayan ya da bambaşka bir kimliğe kavuşan bu noktalar, Eskişehir nostalji mekanları arasında hâlâ özel bir yere sahip.
Şehir büyüdükçe caddeler değişti, yeni alışveriş merkezleri açıldı, eski sinemaların yerini farklı salonlar aldı. Bazı yapılar yıkıldı, bazıları restore edilerek başka amaçlarla kullanılmaya başladı. Fakat eski Eskişehir denildiğinde hafızalarda kalan görüntüler kolay kolay silinmedi.
Eskişehir eski mekanlar arasında hafızalarda kalan 10 adres
Eskişehirlilerin hafızasında yer eden bu mekânların geçmişteki ve bugünkü durumlarına kısaca göz atalım.
| Mekân | Geçmişteki yeri | Bugünkü durumu | Neden unutulmadı? |
|---|---|---|---|
| Kılıçoğlu Sineması | Porsuk kenarı, Doktorlar Caddesi | Bina yıkıldı | Sinema ve buluşma kültürünün simgelerindendi |
| Eski Atatürk Stadyumu | Şehir merkezi | Yerinde Millet Bahçesi bulunuyor | Eskişehirspor maçları ve büyük karşılaşmalar |
| Kılıç Lunaparkı | Adalar | Artık bulunmuyor | Çocukluk ve aile eğlencelerinin adresiydi |
| Eski Yaş Sebze ve Meyve Hali | Haller bölgesi | Haller Gençlik Merkezi | Şehrin ticaret hafızasını taşıyor |
| Eski Otogar | Yunus Emre Caddesi | Otogar taşındı | Şehre gelen-gidenlerin buluşma noktasıydı |
| Hamamyolu'nun eski hali | Kent merkezi | Büyük ölçüde değişti | Eskişehir'in eski alışveriş hayatının merkezlerinden biriydi |
| Arı Sineması | Doktorlar Caddesi çevresi | Faaliyette değil | Eski sinema kültürünün önemli salonlarından biri |
| Doğan Sineması | Köprübaşı-Sıcaksular çevresi | Bina artık yok | Eski şehir merkezinin sinema hafızasında yer aldı |
| Esnaf Sarayı | Çarşı | Yapı ve çevresi değişti | Eskişehirliler için alışveriş ve buluşma noktasıydı |
| Eski Adalar | Porsuk çevresi | Günümüzde farklı bir görünümde | Gazino, yazlık sinema ve lunapark dönemleriyle hatırlanıyor |
1 - Kılıçoğlu Sineması: “Kılıçoğlu'nun önünde buluşalım” dönemi
Eskişehir eski mekanlar listesinin başına Kılıçoğlu Sineması'nı koymamak neredeyse mümkün değil.
27 Eylül 1959'da açılan Kılıçoğlu Sineması, yaklaşık yarım asır boyunca Porsuk kenarında şehrin kültür hayatının önemli parçalarından biri oldu. Akademik araştırmalarda da 1990'lı yıllarda Eskişehir'de film izlemek isteyenlerin en çok tercih ettiği salonlardan biri olarak öne çıkıyor. Büyük salonu, mimarisi ve oturma düzeni özellikle eski sinemaseverlerin hafızasında yer etmiş durumda.
Kılıçoğlu yalnızca film izlenen bir yer değildi. Birçok Eskişehirli için aynı zamanda buluşma noktasıydı. Eskişehir'in eski sinema kültürü üzerine yapılan çalışmalarda da salonun kent yaşamındaki bu özel konumu açıkça görülüyor.
Sinema 2008'de kapandı, yapı ise 2010 yılında yıkıldı. Bugün aynı noktaya bakıldığında eski binayı görememek, özellikle o dönemi yaşayanlar için başlı başına bir nostalji.
2 - Eski Atatürk Stadyumu: Eskişehirspor'un hafızası
Eskişehir'in merkezindeki Atatürk Stadyumu, yalnızca bir spor tesisi değildi. Yıllarca Eskişehirspor'un maçlarına, önemli karşılaşmalara ve tribün heyecanına ev sahipliği yaptı.
Stadyum 1953 yılından itibaren yaklaşık 15 bin kişilik kapasitesiyle hizmet verdi. Yeni stadyumun tamamlanmasının ardından eski yapı için dönüşüm süreci başladı ve 2018 yılında yıkım çalışmaları gerçekleştirildi. Yerine Millet Bahçesi yapılması planlandı.
Bugün eski stadın yerinde farklı bir şehir yaşamı var. Ancak Eskişehirspor denildiğinde o tribünleri hatırlayan çok sayıda kişi için burası hâlâ şehrin en güçlü Eskişehir nostalji mekanları arasında. Özellikle eski maç günlerini hatırlayanlar için stadın yeri ayrı.
3 - Kılıç Lunaparkı: Çocukluğunu Adalar'da bırakanlar
Adalar'ın bugünkü görüntüsünü bilen genç kuşaklar, Porsuk çevresinin geçmişteki eğlence hayatını görünce şaşırabilir.
Kılıç Lunaparkı, özellikle 1970'li ve 1980'li yıllardaki Eskişehir'in önemli eğlence noktalarından biriydi. 2026'da yayımlanan nostaljik fotoğraflarda da Adalar'daki Kılıç Lunaparkı'nın eski görüntülerine yer veriliyor. Lunaparkın anıları yalnızca fotoğraflarda kalmış değil. Eskişehir'in yerel basınında da 1980'lerde Kılıç Lunaparkı'na gidenlerin çocukluk anıları hâlâ anlatılıyor.
Bugün Adalar'da yürürken o lunaparkı göremeyenler için burası, eski Eskişehir denildiğinde akla gelen en renkli anılardan biri.
4 - Eski Yaş Sebze ve Meyve Hali: Bugünün Haller'i, dünün ticaret merkezi
Bugün Haller Gençlik Merkezi olarak bilinen yapı, aslında Eskişehir'in eski yaş sebze ve meyve hali.
Yapı 1930'lu yıllarda hizmet vermeye başladı. Eskişehir'deki halin başka bir yere taşınmasının ardından bina bir dönem kullanılmadı ve oldukça kötü bir duruma geldi. Daha sonra restore edilerek 2001 yılında bugünkü Haller Gençlik Merkezi kimliğine kavuştu.
Bugün aynı yapıda kafeler, dükkânlar, kültür sanat alanları ve tiyatro sahnesi bulunuyor. Eski ticaret yapısının korunarak sosyal bir merkeze dönüştürülmesi, Eskişehir'deki en dikkat çekici dönüşümlerden biri.
Yani Haller aslında Eskişehir eski mekanlar listesindeki ilginç örneklerden biri. Mekân kaybolmadı, sadece hayatımıza başka bir şekilde devam etti.
5 - Eski Otogar: Şehre girişin eski adresi
Bugün otogar denildiğinde akla şehrin farklı bir noktasındaki büyük terminal geliyor. Oysa eski kuşakların hafızasında Eskişehir'in otogarı bambaşka bir yerde.
Yunus Emre Caddesi üzerindeki eski otogar, yıllarca şehirlerarası yolculukların başlangıç ve bitiş noktalarından biriydi. Eski otogarın bulunduğu bölge bugün de haritalarda bu isimle anılmaya devam ediyor.
2026 yılında yayımlanan nostaljik Eskişehir fotoğrafları arasında da Yunus Emre Caddesi ve eski otogar görüntülerinin yer alması, bu bölgenin kent hafızasındaki yerini gösteriyor.
Birilerini uğurlamak, otobüs beklemek veya şehir dışından gelen birini karşılamak... Eski otogarın hikâyesi aslında birçok Eskişehirlinin kişisel anısıyla birleşiyor.
6 - Hamamyolu'nun eski hali: Dere kenarında alışveriş günleri
Bugünkü Hamamyolu'yu bilenlerin, caddenin geçmişteki görüntüsünü hayal etmesi kolay değil.
Hamamyolu'nun eski adı Yunak Caddesi olarak da geçiyor. Eskişehir'in önemli alışveriş bölgelerinden biri olan cadde, geçmişte Odunpazarı ile Köprübaşı arasındaki bağlantıyı sağlıyordu. Daha da ilginci, caddenin ortasından Akar Deresi geçiyordu.
Bugün bildiğimiz Hamamyolu'nun oluşumunda önemli bir değişim yaşandı. Eski fotoğraflarda görülen sakin, dere kenarındaki Hamamyolu ise artık yalnızca geçmiş görüntülerde karşımıza çıkıyor.
Bu nedenle Hamamyolu, sadece bir cadde değil, eski Eskişehir yaşamının değişimini gösteren en güzel örneklerden biri.
7 - Arı Sineması: Eski sinema günlerinden bir başka hatıra
Kılıçoğlu kadar büyük bir efsaneye dönüşmese de Arı Sineması da Eskişehir'in sinema hafızasında önemli bir yere sahip.
Akademik çalışmalara göre Arı Sineması 1973 yılında İstasyon Yolu üzerinde açıldı ve 2000'li yıllara kadar faaliyet gösterdi. Aynı araştırma, Eskişehir'de 20. yüzyıl boyunca çok sayıda bağımsız sinema salonunun bulunduğunu ortaya koyuyor.
Kılıçoğlu ile birlikte Arı'nın da kapanması, Eskişehir'deki eski tek salonlu sinema döneminin yavaş yavaş sona ermesinin sembollerinden biri oldu.
Bugün alışveriş merkezlerinde birden fazla salonda film izlemek sıradan. Ancak eski kuşaklar için sinemaya gitmek, salonun kendisiyle birlikte yaşanan bir deneyimdi.
8 - Doğan Sineması: Köprübaşı'nın eski sinema hafızası
Doğan Sineması da bugün yerinde olmayan ve Eskişehir'in eski sinema kültüründen iz taşıyan mekânlardan.
Araştırmalarda Doğan Sineması'nın 1957 yılında açıldığı, Köprübaşı-Sıcaksular çevresinde bulunduğu ve 1990'lı yıllarda kapatılarak binasının yıkıldığı belirtiliyor.
Bir dönem şehir merkezinde birbirine yakın birçok sinema salonunun bulunması, Eskişehir'in kültür hayatının ne kadar hareketli olduğunu gösteriyor.
Bugün bu salonların çoğunu hatırlayanlar için eski sinemalar, Eskişehir nostalji mekanları içinde ayrı bir başlık oluşturuyor.
9 - Esnaf Sarayı: AVM'lerden önceki alışveriş kültürü
“Eskişehir'in ilk AVM'si hangisiydi?” sorusu bugün bile şehirde küçük bir tartışma konusu.
Yerel kaynaklarda Esnaf Sarayı'nın Eskişehirliler tarafından ilk AVM olarak anıldığı, ancak ulusal markaların bulunduğu ilk modern alışveriş merkezi açısından Kanatlı'nın öne çıktığı belirtiliyor.
Bu ayrıntı bile Esnaf Sarayı'nın şehir hafızasındaki yerini anlatmaya yetiyor.
AVM kültürünün bugünkü kadar yaygın olmadığı dönemlerde pasajlar ve çarşı içindeki dükkânlar günlük alışverişin önemli parçalarıydı. Esnaf Sarayı da bu kültürün Eskişehir'deki en çok hatırlanan isimlerinden biri oldu. Bir zamanlar olduğu gibi hala buluşma noktalarında biri.
10 - Adalar'ın eski hali: Yazlık sinemalardan kafelere
Adalar'ı listenin sonuna bırakmak özellikle istedik. Çünkü Adalar hâlâ yerinde. Fakat bugün bildiğimiz Adalar ile eski Adalar arasında ciddi bir fark var.
Araştırmalar, Porsuk çevresindeki eğlence kültürünün uzun bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor. Eskişehir'de yazlık sinemalar 1920'lerden itibaren görülürken, Porsuk Bulvarı çevresinde 1930'lu ve 1950'li yıllarda çok sayıda bahçe sineması faaliyet gösterdi.
Daha sonraki yıllarda Adalar'da gazinolar ve lunaparklar da yer aldı. 2026'da yayımlanan eski fotoğraflarda Kılıç Lunaparkı'nın Adalar'daki görüntüleri bunun en güzel örneklerinden biri.
Bugün kafeleri, yürüyüş alanları ve Porsuk manzarasıyla bildiğimiz Adalar, aslında şehrin geçmişten bugüne en fazla dönüşen noktalarından biri.
Bir şehir değişiyor, anılar kalıyor
Eskişehir eski mekanlar açısından bakıldığında ortaya yalnızca yıkılmış binaların listesi çıkmıyor. Her mekânın arkasında başka bir şehir hikâyesi var.
Kılıçoğlu Sineması'nda film izleyenler, Atatürk Stadyumu'nda Eskişehirspor maçına gidenler, Kılıç Lunaparkı'nda çocukluğunu geçirenler, eski otogarda sevdiklerini uğurlayanlar ya da Hamamyolu'nda dere kenarında alışveriş yapanlar için bu yerlerin değeri yalnızca mimarilerinden ibaret değil.
Çünkü eski Eskişehir, biraz da insanların hatırladığı bu küçük ayrıntılardan oluşuyor.
Bugün şehir her geçen yıl değişmeye devam ediyor. Yeni binalar, yeni yollar ve yeni buluşma noktaları ortaya çıkıyor. Fakat bazı mekânların adı, artık kendileri olmasa bile sohbetlerde yaşamaya devam ediyor.
Belki de Eskişehir nostalji mekanları denildiğinde en güzel taraf tam olarak bu: Mekânlar değişiyor ama anıları kolay kolay kaybolmuyor.
Sizin Eskişehir'de unutamadığınız eski mekân hangisi?
