Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Entegre Katı Atık Bertaraf ve Enerji Üretim Tesisi, şehir merkezinde ve ilçelerinde evlerden çıkan katı atıkların toplandığı ve atıkların geri dönüştürülerek önce enerjiye, sonra elektriğe dönüştürüldüğü ve geri dönüşüm esnasında ortaya çıkan ısının borular vasıtasıyla tarımsal üretim yapıldığı bir yer olarak faaliyet gösteriyor. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Şube Müdürü Merve Sayılır, kentte toplanan atıkların aktarma istasyonlarından tesise gelişinden enerji üretimine ve atık ısının tarımsal üretimde kullanılmasına kadar işleyen sistemi anlattı.
Atıklar üç aktarma istasyonunda toplanıyor
Sayılır, sistemin kırsal ilçelerde bulunan aktarma istasyonlarıyla başladığını belirterek, Eskişehir mücavir alan sınırları içerisinde Sivrihisar, Sarıcakaya ve Mahmudiye ilçelerinde olmak üzere 3 aktarma istasyonunun bulunduğunu söyledi. Bu istasyonlarda diğer kırsal ilçelerden toplanan atıkların bir araya getirildiğini ifade eden Sayılır, “Buralarda o bölgelerdeki diğer kırsal ilçelerimiz; işte Mihalıççık, Mihalgazi, Sivrihisar, Günyüzü, Han, Beylikova ve tüm diğer kalan ilçelerimizdeki atıklar toplanıyor” dedi. Toplanan atıkların çöp kabul alanına getirildiğini belirten Sayılır, Odunpazarı ve Tepebaşı bölgelerinden toplanan atıkların da aynı kabul alanına geldiğini aktardı.
Organik ve inorganik ayrımı yapılıyor
Tesise gelen atıkların burada organik ve inorganik olarak ayrıldığını anlatan Sayılır, organik atıkların fermentasyon tanklarında 21 gün süreyle bekletildiğini söyledi. Bekletilen atıklardan çıkan metan gazının biyogaz balonunda toplandığını ifade eden Sayılır, inert olarak ayrılan atıkların ise 2. sınıf düzenli depolama tesislerinde toplandığını kaydetti. Düzenli depolama tesislerinde de depo gazı oluştuğunu belirten Sayılır, buradan çıkan metan gazının da biyogaz balonunda toplandığını dile getirdi.
Metan gazından elektrik üretiliyor
Tesiste toplanan gazların 8 gemi motorunda yakıldığını anlatan Sayılır, bu işlem sonucunda ortaya çıkan atık ısının da değerlendirildiğini söyledi. Sayılır, “Yakıldıktan sonra bir atık ısı ortaya çıkıyor. Atık ısıyla su ısıtılıyor” ifadelerini kullandı. Isıtılan suyun tesiste bulunan 2 bin metrekarelik serada kullanıldığını belirten Sayılır, serada Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler birimlerinde, refüjlerde kullanılan süs bitkilerinin yetiştirildiğini aktardı.
Atık ısıyla muz üretimi yapılıyor
Atık ısının tarımsal üretimde de kullanıldığını belirten Sayılır, Eskişehir iklimine uygun olmayan muz ağaçlarında da üretim gerçekleştirildiğini söyledi. Sayılır, “Aynı zamanda da atık ısı... Burada kullanılan atık ısıyla Eskişehir iklimine uygun olmayan, etrafımızda gördüğümüz muz ağaçlarımızda da muz üretimi gerçekleşiyor” dedi. Bu şekilde tarımsal üretime katkı sunduklarını ifade eden Sayılır, üretilen elektrik miktarına ilişkin de bilgi verdi. Sayılır, “Üretilen elektrik de 2026 yılı içerisinde 7.6 megavat/saatlik bir elektrik üretimi gerçekleşmiş bulunmaktadır” diye konuştu.
Günlük 950-1000 ton atık kabul ediliyor
Eskişehir’in yaklaşık 1 milyon nüfuslu bir il olduğunu belirten Sayılır, kent genelinde günlük yaklaşık 950-1000 ton atık bulunduğunu söyledi. Sayılır, “Yani Eskişehir'in genelinden bu kadarlık bir atık kabulü yapılıyor bu tesise” ifadelerini kullandı. Tesiste kabul edilen atıklardan elektrik enerjisi üretildiğini ve aynı zamanda burada oluşan katma değerin de değerlendirildiğini belirten Sayılır, yapılan yatırımın günlük işletme ve yatırım maliyetini karşılar nitelikte olduğunu ifade etti.
“Doğaya saygı, temiz çevre ve temiz bir gelecek”
Sayılır, sistemin ekonomik katkısının yanı sıra çevreci bir işlem olduğuna da dikkat çekti. Eskişehir’de gerçekleştirilen yatırımın hem atıkları değerlendirdiğini hem enerji üretimine hem de tarımsal üretime katkı sunduğunu belirten Sayılır, sözlerini “Doğaya saygı, temiz çevre ve temiz bir gelecek diyebiliriz bunun için” ifadeleriyle tamamladı.
