Öğrenci harcamaları, Eskişehir'de üniversite okuyan bir gencin sıradan bir okul gününde bile farklı kalemlerden oluşuyor. Sabah evde yapılan kahvaltı, okula ulaşım, öğle yemeği, ders arasında alınan kahve ve akşam yemeği derken 24 saatlik bir günün toplam maliyeti düşündüğümüzden yüksek olabiliyor.
Bu kez kira, fatura, telefon ve benzeri aylık giderleri hesaplamanın dışında tuttuk. Bunun yerine bir öğrencinin sabah evden çıkmasından gece tekrar eve dönmesine kadar geçen 24 saati takip ettik.
Burada önemli bir ayrım yaptık. Evde tüketilen kahvaltı ve akşam yemeğini günlük gıda maliyeti olarak hesapladık. Ulaşım, öğle yemeği ve kahve ise öğrencinin gün içinde doğrudan karşılaşabileceği harcamalar olarak ele alındı.

Öğrenci Harcamaları Sabah Evden Çıkmadan Başlıyor
Saat 08.00.
Alarm çalıyor, ders saati yaklaşıyor. Öğrenci hızlı bir kahvaltı yaparak evden çıkıyor. Dışarıda kahvaltı etmek yerine evde yumurta, peynir, ekmek ve çay gibi temel ürünlerle hazırlanan bir kahvaltıyı tercih ediyor.
Bu ürünlerin günlük tüketim payını yaklaşık 40 TL olarak kabul ettik. Buradaki 40 TL, öğrencinin o sabah markette ödediği bir para değil. Evde bulunan ürünlerin bir günlük tüketim maliyetini ifade ediyor.
Ardından ulaşım masrafı başlıyor.
Eskişehir'de düzenli toplu taşıma kullanan öğrenciler için aylık abonman, günlük tek tek bilet almaya göre farklı bir hesap ortaya çıkarıyor. Güncel tarifede öğrenci abonmanı 500 TL. Ayda 22 okul günü üzerinden düşünüldüğünde bunun günlük karşılığı yaklaşık 23 TL oluyor.
Böylece sabah bölümünde öğrencinin günlük tüketim hesabına 40 TL kahvaltı ve yaklaşık 23 TL ulaşım ekleniyor.

Öğle Saatinde Öğrenci Harcamaları Artıyor
Saat 12.30.
Derslerin arasında sıra öğle yemeğine geliyor. Burada öğrencinin seçtiği yer, günün bütçesini doğrudan değiştirebiliyor.
Üniversite yemekhanesinde uygun fiyatlı bir öğün tercih eden öğrenciyle her gün dışarıda yemek yiyen öğrencinin masrafı aynı olmayacaktır. Bu nedenle ekonomik senaryoda üniversite yemekhanesini baz aldık.
Anadolu Üniversitesi'nde öğrenciler için dört kap yemek fiyatı 35 TL olarak açıklanmıştı. Biz de öğle yemeğini bu rakam üzerinden hesapladık.
Günün bu noktasına kadar hesap şöyle:
| Kalem | Günlük Maliyet |
|---|---|
| Evde kahvaltı | 40 TL |
| Ulaşım | 23 TL |
| Öğle yemeği | 35 TL |
| Toplam | 98 TL |
Buradaki 98 TL'nin tamamı öğrencinin o anda cebinden çıkmış para değil. Kahvaltının 40 TL'lik kısmı evde tüketilen ürünlerin günlük maliyeti. Doğrudan gün içinde yapılan ödeme ise ulaşım ve öğle yemeğiyle yaklaşık 58 TL.
Bu ayrım, gerçek bir öğrenci bütçesi hesabı yaparken önemli.

Ders Arasında Kahve Öğrenci Harcamaları İçinde Dikkat Çekiyor
Saat 15.30.
Dersler arasında kısa bir mola veriliyor. Kahve, öğrencilerin günlük bütçesinde küçük görünen ancak düzenli tekrarlandığında dikkat çeken kalemlerden biri.
Sıradışı Cafe'nin menüsünde küçük filtre kahve 75 TL olarak yer alıyor. Öğrenci indirimi uygulandığında bu fiyat yaklaşık 64 TL'ye geliyor.
Bir öğrencinin her okul günü bir kahve aldığını düşünürsek 22 okul gününde yalnızca bu alışkanlığın maliyeti yaklaşık 1.408 TL'ye ulaşıyor.
Üstelik burada pahalı bir kahve veya zincir kafe alışkanlığından söz etmiyoruz. Tek bir filtre kahvenin düzenli hale gelmesinden bahsediyoruz.
Bu nedenle öğrenci harcamaları içinde kahve, atıştırmalık ve benzeri küçük alışverişler toplam bütçede sanıldığından daha büyük bir yer kaplayabiliyor.
Akşam Yemeği Eve Dönüşle Birlikte Hesaba Giriyor
Saat 18.30.
Dersler bitiyor ve öğrenci eve dönüyor. Günün son büyük gideri ise akşam yemeği.
Burada da dışarıda yemek yerine evde hazırlanan ekonomik bir öğünü baz aldık. Makarna, yoğurt, salata, ekmek veya benzeri temel ürünlerden oluşan bir akşam öğününün günlük tüketim maliyetini yaklaşık 70 TL kabul ettik.
Bu rakam da öğrencinin akşam markete gidip 70 TL ödeme yaptığı anlamına gelmiyor. Evde kullanılan gıdaların günlük maliyetini gösteriyor.
Böylece 24 saatlik örnek günün toplam tüketim hesabı şu hale geliyor:
| Harcama Kalemi | Günlük Tutar |
|---|---|
| Kahvaltı | 40 TL |
| Ulaşım | 23 TL |
| Öğle yemeği | 35 TL |
| Kahve | 64 TL |
| Akşam yemeği | 70 TL |
| Günlük toplam tüketim maliyeti | 232 TL |
Ancak burada önemli bir ayrım var.
Öğrencinin o gün doğrudan cebinden çıkan para yaklaşık 122 TL. Bunun 23 TL'si ulaşım, 35 TL'si öğle yemeği ve 64 TL'si kahve.
Kahvaltı ve akşam yemeğindeki 110 TL ise evde tüketilen gıdaların günlük maliyeti.

Öğrenci Harcamaları 24 Saatin Sonunda Ne Kadar Oldu?
Saat 22.00.
Öğrenci eve dönüyor ve günün hesabı çıkarılıyor. Ekstra alışveriş yapılmadığını, taksi kullanılmadığını ve akşam yemeğinin evde yenildiğini varsaydığımız ekonomik senaryoda bir okul gününün toplam tüketim maliyeti yaklaşık 232 TL.
Fakat öğrencinin gün içinde kendi cebinden yaptığı doğrudan harcamalar yaklaşık 122 TL.
Bu iki rakamın birbirinden ayrılması gerekiyor. Çünkü bir öğrencinin gerçek yaşam maliyetini hesaplarken evde tükettiği yiyecekleri de hesaba katmak gerekir. Ancak “Bugün cebinden kaç lira çıktı?” diye sorulduğunda kahvaltı ve akşam yemeğinin tamamını doğrudan harcama olarak yazmak doğru olmaz.
Öğrenci Harcamaları Bir Ayda Ne Kadar Olabilir?
Günlük toplam tüketim maliyetini 232 TL olarak kabul edip 22 okul günüyle çarptığımızda yaklaşık 5 bin 104 TL'lik bir aylık temel tüketim maliyeti ortaya çıkıyor.
Bu hesabın yaklaşık 2 bin 684 TL'si öğrencinin doğrudan okul günlerinde yaptığı ulaşım, öğle yemeği ve kahve harcamalarından oluşuyor.
Kalan yaklaşık 2 bin 420 TL ise 22 okul günü boyunca evde tüketilen kahvaltı ve akşam yemeklerinin günlük maliyetinden geliyor.
| Aylık Kalem | 22 Günlük Tutar |
|---|---|
| Kahvaltı | 880 TL |
| Ulaşım | 506 TL |
| Öğle yemeği | 770 TL |
| Kahve | 1.408 TL |
| Akşam yemeği | 1.540 TL |
| Toplam | 5.104 TL |
Burada da kira, faturalar, telefon, internet, kıyafet, kırtasiye, hafta sonu harcamaları ve sosyal aktiviteler bulunmuyor.
Dolayısıyla öğrenci harcamaları yalnızca bu günlük senaryodan ibaret değil. Özellikle hafta sonu yapılan sosyal harcamalar ve dışarıda yenilen yemekler eklendiğinde aylık bütçe daha da yukarı çıkabilir.
Öte yandan her öğrencinin her gün kahve alması da şart değil. Kahveyi evde hazırlamak, bazı günler yemekhaneyi tercih etmek veya ulaşımda farklı seçenekler kullanmak toplam maliyeti aşağı çekebilir.
Eskişehir'de Öğrenci Olmanın Günlük Maliyeti
Eskişehir'de öğrenci bütçesini belirleyen asıl konu tek bir ürünün fiyatı değil, gün içinde tekrarlanan küçük tercihler.
Evde yapılan kahvaltı ve akşam yemeği maliyeti düşük tutulduğunda günlük toplam kontrol altında kalabiliyor. Öğrenci abonmanı da ulaşım giderini daha öngörülebilir hale getiriyor. Buna karşılık her gün kafede kahve içmek, dışarıda yemek yemek veya gün içinde yapılan küçük alışverişler bütçeyi hızlı şekilde artırabiliyor.
Bizim ekonomik okul günü hesabımızda 24 saatlik toplam tüketim maliyeti yaklaşık 232 TL olarak ortaya çıktı. Öğrencinin doğrudan cebinden çıkan tutar ise yaklaşık 122 TL oldu.
Bu nedenle öğrenci harcamaları için tek bir rakam vermek yerine paranın nereye gittiğine bakmak daha doğru.
Bir öğrencinin Eskişehir'deki sıradan bir okul günü, yalnızca ulaşım ve öğle yemeğinden oluşmuyor. Sabah evde başlayan gün, okul, yemek, kahve ve akşam öğünüyle birlikte hesaplandığında aylık bütçede birkaç bin liralık bir toplam oluşturabiliyor.