Muğla'nın Menteşe ilçesinde, bölgenin tarımsal mirasını yansıtan Ata tohumu sebzeler ve yöreye özgü Yayla kavunları için hasat heyecanı yaşandı. Karabağlar Yaylası'nda gerçekleştirilen hasat etkinliğine Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar ile beraberindeki teknik heyet katılarak üreticilerin çalışmalarını yerinde inceledi. Menteşe'de yürütülen bu çalışmalar, hem yerel ürünlerin korunmasını hem de tarımsal üretimin daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor.
Susuz tarımın geleneksel lezzeti: Yayla kavunu
Karabağlar Yaylası ile Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde yaklaşık 400 dekar alanda yetiştirilen Yayla kavunu, bölgenin tarımsal kimliğinin en önemli parçalarından biri olarak öne çıkıyor. Mayıs ayında toprak tava geldiğinde dikimi yapılan kavunlar, hiçbir şekilde sulama yapılmadan yetiştiriliyor.
İki kez çapalama ve boğaz doldurma işlemlerinin ardından ağustos sonu ile eylül başında toplanan kavunlar, 3-4 kilogram ağırlığa ulaşıyor. Sapı mühürlenerek kış aylarına kadar saklanabilen bu ürünler, Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz gibi yerel isimlerle anılıyor.
Ata tohumlarıyla artan ürün çeşitliliği
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, TAKE projeleri kapsamında Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile iş birliği yaparak Kırkağaç kavunu gibi verimli çeşitleri de üreticilerle buluşturuyor. Yüzde 75 Bakanlık hibesiyle desteklenen bu projeler, 1963'ten beri korunan Ata tohumlarının yaygınlaşmasını sağlıyor.
Özellikle Kırkağaç kavunu, yüksek verimi ve uzun süre dayanabilme özelliğiyle üreticiler için önemli bir ekonomik avantaj oluşturuyor. 2021 yılında başlatılan Ata Sebzeleri Projesi ile 2025 yılına kadar 5,5 milyondan fazla fide üreticiye ulaştırıldı.
Kadın üreticiler için yeni istihdam kapısı
Ata tohumlarının yüksek adaptasyon kabiliyeti, üreticilerin daha az ilaç ve gübre kullanarak kaliteli ürün elde etmesine olanak tanıyor. Projenin en dikkat çekici sonuçlarından biri ise kadın üreticilerden gelen olumlu geri dönüşler oldu.
Ata sebzeleri yetiştiriciliği, özellikle kadınlar için yeni bir istihdam ve gelir kapısı oluştururken, Muğla'nın farklı iklim koşullarında 9 ay boyunca açıkta sebze üretimi yapılmasına imkân tanıyor. Ayrıca bölgedeki yem bitkileri üretimini desteklemek amacıyla silajlık mısır ve sorgum tohumu dağıtımı gibi projelerle de hayvancılık faaliyetleri güçlendiriliyor.
