20 Kasım 2026, Cuma

Eğitimde paradigma değişimi: Maarif Modeli bilgiyi kullanmayı öğretecek

Doping Hafıza Bilim Kurulu ve Yönetim Kurulu, 2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesinde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli müfredatını küresel perspektifle değerlendirdi. Genel Müdür Yardımcısı Arif Karakuş, modelin bilgiyi ezberletmek yerine kullanmayı öğreten yapısıyla eğitimde köklü bir dönüşüm başlattığını vurguladı.

Eğitimde paradigma değişimi: Maarif Modeli bilgiyi kullanmayı öğretecek

Doping Hafıza Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdür Yardımcısı Arif Karakuş, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, Türkiye'nin eğitim alanında bugüne kadar gerçekleştirdiği en önemli paradigma değişimlerinden biri olduğunu söyledi.

2026-2027 eğitim-öğretim yılı öncesinde bir araya gelen Doping Hafıza Bilim Kurulu ve Yönetim Kurulu, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli müfredatını kapsamlı bir şekilde değerlendirdi. Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Karakuş, modelin küresel eğitim trendleriyle uyumunu ve Türkiye'ye özgü katkılarını detaylandırdı.

Küresel eğitimdeki değişim ve Türkiye'nin konumu

Karakuş, Doping Hafıza olarak yalnızca Türkiye'deki eğitim sistemini takip etmediklerini, dünyanın farklı ülkelerindeki eğitim yaklaşımlarını, teknolojilerini, yapay zekâ uygulamalarını ve öğrenme bilimindeki gelişmeleri sürekli incelediklerini belirtti. 20 ülkede tecrübesi olan bir eğitim teknolojileri şirketi olarak yüz binlerce çocukla muhatap olduklarını ifade eden Karakuş, güçlü teknoloji ve mühendislik kadrolarını akademisyenler, eğitimciler ve psikologlardan oluşan geniş danışman ağıyla birleştirerek modeli bu küresel perspektiften değerlendirdiklerini aktardı.

Dünya Ekonomik Forumu'nun Future of Jobs 2025 araştırmasına dikkat çeken Karakuş, çalışanların bugün kullandığı temel becerilerin yaklaşık yüzde 39'unun 2030'a kadar değişeceğini, üretici düşünme, dayanıklılık, esneklik, teknoloji okuryazarlığı, merak ve yaşam boyu öğrenmenin geleceğin en önemli becerileri arasında yer alacağını vurguladı.

Bilgiyi ezberlemek değil, kullanabilmek

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin zamanın ötesinde bir model olduğunu savunan Karakuş, yeni modelin çocuğa yalnızca "Ne biliyorsun?" diye sormadığını, "Bildiklerinle ne yapabiliyorsun?" diye sorduğunu ifade etti. Yeni sistemin Beceriler Çerçevesi'nde 20 bütünleşik kavramsal beceri bulunduğunu, bunların üzerine karar verme, problem çözme ve eleştirel düşünme olmak üzere 3 üst düzey düşünme becerisinin geldiğini, ayrıca öğrencinin merakından üreticiliğine, öz güveninden analitik düşünmesine kadar uzanan 21 farklı eğilimin sistematik biçimde ele alındığını kaydetti.

Karakuş, artık meselenin yalnızca matematikte bir formülü bilmek veya tarihte bir olayı ezberlemek olmadığını, bilgiyi okuyabilen, sorgulayabilen, ilişkilendirebilen, doğrulayabilen ve sonunda kullanabilen bir insan yetiştirmenin hedeflendiğini belirtti. Yapay zekânın bilgiye ulaşmayı birkaç saniyeye indirdiği bir dünyada, geleceğin çocuğunu yalnızca bilgi depolayarak yetiştirmenin mümkün olmadığını, önemli olanın çocuğun karşısına çıkan bilgiyi analiz edip edemediği, doğru ile yanlışı ayırıp ayıramadığı, problem çözüp çözemediği ve yeni bir şey üretip üretemediği olduğunu sözlerine ekledi.

Erdem-değer-eylem boyutuyla fark yaratıyor

Dünyadaki eğitim sistemlerini incelediklerinde farklı güçlü yönler gördüklerini aktaran Karakuş, Finlandiya'nın disiplinler arası öğrenmede, Estonya'nın dijital eğitimde, Singapur'un analitik düşünme ve matematikte, Japonya'nın akademik, ahlaki ve bedensel gelişimi birlikte düşünme konusunda, Kanada'nın ise kavram temelli derin öğrenme yaklaşımında öne çıktığını söyledi. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bunların pek çoğunu tek bir eğitim mimarisinde bir araya getirdiğini, ancak Türkiye'nin buna eklediği çok önemli bir boyut olduğunu vurgulayan Karakuş, bu boyutun "Erdem-Değer-Eylem" olduğunu belirtti.

Gelecekte yalnızca çok zeki insanlar yetiştirmenin yeterli olmayacağını, modelin merkezinde yalnızca yetkin insan değil, "yetkin ve erdemli insan" bulunduğunu ifade eden Karakuş, adalet, saygı ve sorumluluğun üç temel çatı değer olarak sistemin merkezine yerleştirildiğini, bunun özellikle yapay zekâ çağında son derece önemli olduğunu, çünkü teknoloji büyüdükçe insanın sahip olduğu gücün ve etik sorumluluğun da büyüdüğünü kaydetti.

Uygulamada güçlü bir dönüşüm süreci

Dönüşümün yalnızca müfredat metninde kalmadığını, MEB'in 2025-2026 izleme çalışmalarında binlerce öğretmen görüşünün analiz edildiğini, beceri temelli soru çalışmalarında ise binlerce öğrenciyle pilot uygulamalar gerçekleştirildiğini aktaran Karakuş, sistemin eş zamanlı ölçümler, gözlemler ve geri bildirimle geliştirildiğini, bunun Türkiye'nin nasıl bir insan yetiştirmek istediğine ilişkin büyük bir zihniyet değişimi olduğunu söyledi.

Doping Hafıza olarak değerlendirmelerinin, Türkiye'nin önünde çok büyük bir fırsat olduğu yönünde olduğunu belirten Karakuş, doğru uygulandığında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin; Finlandiya'nın disiplinler arası yaklaşımını, Singapur'un analitik düşünme gücünü, Estonya'nın dijital vizyonunu, Japonya'nın bütüncül insan anlayışını ve OECD'nin geleceğin yetkinlikleri yaklaşımını Türkiye'nin kendi kültürü, değerleri ve eğitim geleneğiyle birleştirebilecek güçlü bir mimariye sahip olduğunu ifade etti.

Karakuş, Türkiye'nin eğitimde yalnızca bugünün sınavlarına hazırlanan çocuklar yetiştirmeye değil, geleceğin dünyasında yaşayacak insanlar yetiştirmeye doğru çok önemli bir adım attığını belirterek, modelin en güçlü cümlesinin şu olduğunu söyledi: "Türkiye artık çocuğa yalnızca 'Ne biliyorsun?' diye sormuyor. 'Nasıl düşünüyorsun?' 'Nasıl karar veriyorsun?' 'Nasıl problem çözüyorsun?' 'Nasıl üretiyorsun?' ve en önemlisi, 'Bütün bu gücü hangi değerlerle kullanıyorsun?' diye soruyor."

Geleceğin güçlü ülkelerini yalnızca daha fazla bilgi bilen çocukların değil; bilgiyi anlayan, sorgulayan, üreten, teknolojiyle çalışan, insan kalabilen ve öğrendiğini ülkesi ve insanlık için değere dönüştürebilen çocukların kuracağını vurgulayan Karakuş, modelde emeği geçen herkese ülke adına teşekkür etti.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız