Anadolu Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi (ANASAM) tarafından “Pax Americana: Yolun ve Teorinin Sonu mu?” başlıklı seminer düzenlendi. İletişim Bilimleri Fakültesi Şener Şen Salonu’nda gerçekleştirilen etkinliğe akademisyenler ve öğrenciler yoğun ilgi gösterdi.
Küresel gelişmelerin etkisine dikkat çekildi
Seminerin açılış konuşmasını yapan Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, küresel gelişmelerin günlük hayat üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Adıgüzel, küresel dünyada hiçbir gelişmenin toplumdan bağımsız değerlendirilemeyeceğini ifade ederek, Amerika’nın politikalarının ve liderlerin açıklamalarının ekonomik hayata doğrudan yansıdığını dile getirdi. Kahve fiyatından akaryakıta kadar pek çok alanda bu etkinin hissedildiğini belirten Adıgüzel, üniversitelerin bu süreçte bilimsel bakış açısıyla değerlendirme yapma sorumluluğu bulunduğunu vurguladı.
“Amerikan hegemonyasında kırılma yaşanıyor”
Açılışın ardından Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Köksal Büyük’ün moderatörlüğünde söz alan Prof. Dr. Murat Çemrek, “Pax Americana” kavramını politik ekonomi ve uluslararası ilişkiler perspektifinden ele aldı. Amerikan hegemonyasının uzun süredir yıprandığını ifade eden Çemrek, doların küresel sistemdeki etkisini sürdürmesine rağmen yeni güç dengelerinin ortaya çıktığını belirtti. “Petro-dolar” sistemi ve “senyoraj para” kavramlarına değinen Çemrek, küresel ekonomik düzenin hâlâ büyük ölçüde ABD merkezli olduğunu söyledi.
Demokrasiler geriliyor, otoriter rejimler yükseliyor
Dünya genelinde siyasal sistemlerin dönüşümüne de değinen Çemrek, demokrasilerin gerilediğini ve otoriter ya da rekabetçi otoriter rejimlerin yükselişte olduğunu ifade etti. Pax Americana’nın tamamen sona ermediğini ancak ciddi bir kırılmanın yaşandığını belirten Çemrek, uluslararası hukuk ve sistemin işleyişine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Bir öğrencinin sorusu üzerine Çemrek, küresel düzende belirleyici unsurun çoğu zaman güç ilişkileri olduğunu, hukukun siyasetten bağımsız şekillenmediğini dile getirdi.
Konuşmasında hegemonya kavramını da değerlendiren Çemrek, bu yapının rıza üretimi üzerinden şekillendiğini ifade ederek, güç ilişkilerinin yalnızca fiziksel değil aynı zamanda algısal boyutunun da bulunduğunu belirtti. Sert güç unsurlarının yanında yumuşak gücün belirleyici hale geldiğini vurgulayan Çemrek, geçmişte “Amerikan Rüyası”nın güçlü bir çekim merkezi olduğunu ancak günümüzde alternatif modellerin ortaya çıktığını söyledi.
Küresel düzende yaşanan kırılmaların yeni bir sistemin habercisi olabileceğini ifade eden Çemrek, bu sürecin henüz tamamlanmadığını belirterek konuşmasını tamamladı.
Seminer, Prof. Dr. Murat Çemrek’e Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından hediye takdimi yapılmasının ardından sona erdi. Programa ayrıca Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Erkan Erdemir ve Prof. Dr. Köksal Büyük, İletişim Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Barış Kılınç, Anadolu Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Sekreter Ecevit Öksüz ile çok sayıda öğrenci katıldı.