Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirdikleri ikili görüşme öncesinde basın mensuplarına gündeme ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. F-35 programından CAATSA yaptırımlarına, NATO'dan İran ve Rusya-Ukrayna savaşına kadar birçok başlığın ele alındığı zirve öncesinde iki lider, Türkiye-ABD ilişkilerine yönelik dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Trump: "Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çok büyük saygım var"
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile uzun yıllara dayanan güçlü bir dostlukları bulunduğunu belirterek, "Çok iyi dostuz Sayın Cumhurbaşkanım. En başından bu yana çok iyi bir kimyamız vardı. Çok özel bir ilişkimiz oldu. Türkiye, Cumhurbaşkanı'nın liderliği altında çok güçlü bir ülke oldu. Askeri olarak çok güçlüler, çok iyi askerleri var ve mutlaka dikkate alınması gereken bir ülke" ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'a büyük saygı duyduğunu vurgulayan Trump, iki ülke açısından önemli başlıkları görüşeceklerini belirterek, "Bence bu her iki ülkenin de faydasına olacak. Bugün ticareti konuşacağız, silahlı kuvvetlerle ilgili birçok konuyu ele alacağız. Muhtemelen İran'ı da konuşacağız. Türkiye ile çok güzel ilişkilerimiz var. Onlar harika şeyler yapıyor, biz de harika şeyler yapıyoruz" dedi.
Trump, Türkiye ile ilişkilerin şu anda tarihin en iyi dönemlerinden birini yaşadığını ifade ederek, "Türkiye konusunda hiçbir endişem yok. Kendisi ülkesini çok daha güçlü bir ülke haline getirdi. Türkiye ile ilişkilerimiz şu anda belki de şimdiye kadar olduğundan çok daha iyi. İlk dört yılımda da iyiydi ama şu anda o zamandan bile daha iyi" diye konuştu.
"F-35'lerle ilgili kararı değerlendiririz"
F-35 programına ilişkin yöneltilen soruyu da yanıtlayan Trump, Türkiye ile ilişkilerin bu konuda önemli olduğuna işaret ederek, "F-35'lerle ilgili olarak Türkiye nezdinde almamız gereken bir karar var. Neden olmasın ki? Türkiye ile çok iyi ilişkilerimiz var. Türkiye başka ülkelere oranla çok daha sadık bir ülke olarak ilişkilerini sürdürüyor. Bunu tabii ki değerlendiririz. Halihazırda bu aşamaya kadar yapılan en iyi planlardan bir tanesi" ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump, Türkiye'nin ABD'den uçak satın aldığını hatırlatarak, uçak motorlarının bakım, yenileme ve güncellenmesine ilişkin yükümlülüklerin bulunduğunu söyledi. Bir ülkeye uçak satıldıktan sonra motorların bakımının ve gerekli güncellemelerinin yapılmasının sorumlulukları arasında yer aldığını belirten Trump, "Ne yapacaksınız? 'Yapmıyorum' mu diyeceksiniz." ifadelerini kullandı.
Trump, Türkiye'nin ABD açısından önemli bir müttefik olduğunu vurgulayarak, Türkiye'nin İran'ı çok iyi tanıdığını ve İran'daki sorunları yakından bildiğini söyledi. Türkiye'nin bazı ülkelerle birlikte yardımcı olma konusunda önemli katkılar sunduğunu ifade eden Trump, Türkiye'nin askeri açıdan güçlü olmasına rağmen İran ile yaşanan süreçte çatışmaya dahil olmadığını belirtti. Türkiye'nin birçok açıdan olağanüstü bir ülke haline geldiğini söyleyen Trump, İran'ın nükleer silahlara sahip olmaması gerektiği yönündeki düşüncesini dile getirirken, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da İran'ın nükleer silaha sahip olmasını istemeyeceğine inandığını ifade etti.
"Türkiye olmasaydı NATO Zirvesi'ne gelmeyebilirdim"
Trump, NATO Zirvesi'ne katılma kararında Türkiye'nin ev sahipliğinin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın etkili olduğunu belirtti. NATO'nun kendisini büyük hayal kırıklığına uğrattığını söyleyen Trump, "Türkiye'de olmasaydı zirve, çok güçlü bir lider olan dostum olmasaydı belki de katılmayabilirdim. Ama Türkiye'ye gelmenin önemli olduğunu düşündüm. Çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çok önemli bir lider olduğunu düşünüyorum" dedi.
Avrupalı müttefiklerin ABD'ye yeterince destek vermediğini savunan Trump, Washington yönetiminin NATO için büyük mali yük üstlendiğini, buna karşılık bazı Avrupa ülkelerinin ABD'nin beklentilerini karşılamadığını ileri sürdü.
CAATSA yaptırımları için net mesaj
CAATSA yaptırımlarına ilişkin yöneltilen soruyu da yanıtlayan Trump, yaptırımların kaldırılacağını söyledi. Trump, "Bu müeyyideler kaldırılacaklar. Zaman harcamak istemiyorum bu soru için zaten çok yakinen çalışıyoruz. Tüm meslektaşlarımla birlikte müeyyideleri kaldıracağız. Artık zamanı geldi. Dostlarımıza bu tür yaptırımlar uygulamak istemiyoruz. Yaptırım uygulanacak yeterince insan var" ifadelerini kullandı.
İran, Ukrayna ve Grönland değerlendirmesi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmeye de değinen Trump, Putin'in Cumhurbaşkanı Erdoğan'a büyük saygı duyduğunu söyledi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de görüştüğünü aktaran Trump, "Başkan Putin ile çok iyi bir görüşme gerçekleştirdim. Kendisinin de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çok büyük saygısı var. Uzunca bir süre önce tekrar görüşmüştük. Başkan Zelenskiy ile de bir görüşmemiz oldu. Bence bir anlaşmaya varmak istiyorlar" dedi.
Savaşın uzun sürmesinin kötü olduğunu dile getiren Trump, bugüne kadar birçok çatışmanın sona erdirilmesine katkı sunduğunu belirterek, Rusya ile Ukrayna arasında da kısa süre içerisinde anlaşma sağlanabileceğine inandığını ifade etti. Geçtiğimiz ay 35 bin genç askerin hayatını kaybettiğini söyleyen Trump, bunun "çılgınca" olduğunu dile getirdi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile ilişkilerine yönelik soruya da yanıt veren Trump, aralarının genel olarak iyi olduğunu ancak Meloni'nin İran konusunda yardımcı olmadığını, bu nedenle aralarında görüş ayrılığı bulunduğunu söyledi.
Grönland meselesinin NATO açısından önemli başlıklardan biri olduğunu belirten Trump, Çin ve Rusya'nın bölgede faaliyet gösterdiğini ifade ederek, Grönland'ın ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini savundu. Avrupa Birliği'nin göç ve enerji politikalarına dikkat etmesi gerektiğini söyleyen Trump, aksi halde AB'nin geleceğinin risk altına girebileceğini ileri sürdü.
Erdoğan: "F-35 konusunda hayırlı karar çıkacağına inanıyorum"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise F-35 konusunun Türkiye açısından yeni bir başlık olmadığını belirterek, daha önce ABD ile bu konuda görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyledi.
Erdoğan, "F-35 bizim için yeni bir konu değil. Bunu bizler ABD ile de daha önce de görüştük. Biz, 5 uçağın da sözünü aldık ve Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. F-35'le ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözü geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum. Bu konuda da Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. İnşallah F-35 konusunda bu Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile ABD'nin NATO Liderler Zirvesi'nden dayanışma içerisinde güçlü bir çıkış yapacağına inandığını ifade etti. Rusya ile Ukrayna arasındaki gelişmeleri de ABD Başkanı Trump ile görüşeceklerini belirten Erdoğan, bu görüşmenin ardından izlenecek yol haritasını değerlendireceklerini söyledi.
Erdoğan'dan KAAN motoru mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, milli muharip uçak KAAN'ın motoru konusunda da ABD Başkanı Trump ile görüşeceklerini belirterek, "KAAN motorları noktasında bu Liderler Zirvesi'nde bu görüşmeyi değerli dostumla görüşeceğiz. İnanıyorum ki bununla ilgili bize verdiği müjdeyi burada tekrar edecektir." dedi.